Start arrow Nasz dziennik arrow Pseudomonas aeruginosa (pałeczka ropy błękitnej)

Facebook

Statystyka

Użytkowników: 198
Artykułów: 187
Adresów: 20

Zamów biuletyn






Pseudomonas aeruginosa (pałeczka ropy błękitnej) Utwórz PDF Drukuj Poleć znajomemu
Oceny: / 43
KiepskiŚwietny 
Autor: Karolina Majchrowska   
26.09.2009.
Pseudomonas aeruginosa (pałeczka ropy błękitnej) - tlenowa, Gram - ujemna, osiągająca wielkość 0,5 – 0,8 x 1,5 – 3,0 µm, ruchliwa (jedna rzęska umieszczona biegunowo), nie wytwarzająca otoczki i przetrwalników pałeczka - należy do rodziny Pseudomonadaceae.
Drobnoustrój ten jest szeroko rozpowszechniony w przyrodzie - występuje głównie w glebie, wodzie/ściekach, powietrzu, a także na powierzchni roślin i w organizmie zwierząt/ludzi (skóra, flora jelitowa).

  

 

P. aeruginosa, będąc oporna na działanie ekstremalnych warunków środowiska, wykazuje dużą tolerancję na temperaturę wyrastając w szerokim jej zakresie, wynoszącym 4 – 43 st.C (optymalną temp. jest 37 st.C; zdolność wzrostu w 42 st.C jest cechą odróżniającą P. aeruginosa od dwóch innych gatunków chorobotwórczych - P. fluorescens i P. putida); ponadto jest niewrażliwa na stosowane powszechnie środki dezynfekcyjne, a wysoka oporność na wiele antybiotyków znacznie utrudnia leczenie zakażeń przez nią powodowanych. Do czynników fizycznych działających letalnie na pałeczki ropy błękitnej zalicza się niskie pH i wysuszenie.

P. aeruginosa należy do bakterii niewymagających, łatwych w hodowli. Rosnąc na prostych podłożach stałych może tworzyć 3 różne morfologicznie typy kolonii: naturalne izolaty z gleby/wody przeważnie tworzą kolonie małe i szorstkie; z kolei bakterie pochodzące z materiału klinicznego daję kolonie duże, gładkie, błyszczące i trochę spłaszczone na brzegach, lub śluzowe (próbki pochodzące głównie z dróg oddechowych i moczowych; związek z produkcją dużej ilości substancji śluzowej - alginianu). Ponadto kolonie bakteryjne wydzielają charakterystyczny zapach jaśminu właściwy dla trimetyloaminy i powodują zmianę zabarwienia podłoża wokół wzrostu.
Pałeczki z rodzaju Pseudomonas wytwarzają barwniki fenazynowe i fluoryzujące dyfundujące do podłoża, a także barwniki karotenoidowe. Zdolność do produkcji barwników jest cechą gatunkową. I tak, np. P. aeruginosa wytwarza piocjaninę (1-hydroksy-5-metylofenazyna) - niebiesko-zielony barwnik dyfundujący do podłoża, często maskujący brązową piomelaninę lub czerwoną piorubrynę. Piocyjanina uszkadza rzęski nabłonka dróg oddechowych, zwiększa wydzielanie IL-8 przez komórki nabłonka, powoduje apoptozę neutrofilów, oraz hamuje proliferację limfocytów T.
W przypadku braku żelaza w podłożu P. aeruginosa wydziela rozpuszczalną w wodzie piowerdynę = fluoresceinę (zielono-żółta fluorescencja w świetle ultrafioletowym), która, działając jak siderofor, wiąże i transportuje żelazo do komórek.
Warto również wspomnieć, że bakteria ta oprócz piocyjaniny może wytwarzać także inne substancje o działaniu antybiotycznym, hamujące wzrost innych drobnoustrojów, tzw. substancje pio (pseudany), których prekursorem są kwasy tłuszczowe. Do związków tych należy m.in. kwas piolipinowy hamujący wzrost M. tuberculosis.


CZYNNIKI WIRULENCJI

Właściwości chorobotwórcze pałeczki ropy błękitnej warunkują liczne powiązane z komórką lub wydzielane, pozakomórkowe substancje. Do najważniejszych czynników zjadliwości, zapewniających bakteriom skuteczną kolonizację i inwazję, a co za tym idzie szybkie rozprzestrzenianie się po organizmie, ochronę przed działaniem systemu immunologicznego gospodarza i rozwój uogólnionego zakażenia, należą:

1. rzęski; fimbrie - odpowiedzialne za wstępny etap kolonizacji nabłonka głównie dróg oddechowych; wiążą się do receptorów galaktozowych, mannozowych, sjalowych zlokalizowanych na komórkach nabłonkowych.

2. glikoproteina powierzchniowa (alginian = polimer kwasu mannuronowego i glukuronowego) - tworzy zewnątrzkomórkową warstwę śluzu stanowiącą macierz biofimu, który chroni bakterie przed niszczącym działaniem składników układu immunologicznego gospodarza i zapewnia antybiotykooporność. Alginian wpływa mitogennie na leukocyty jednojądrzaste, a łącząc się z przeciwciałami opsonizującymi hamuje fagocytozę.

3. zewnątrzkomórkowe enzymy proteolityczne - istotne na etapie inwazji, odpowiedzialne za destrukcję tkanek:
* elastaza - rozkłada kolagen, przeciwciała klasy IgG i IgA, składniki dopełniacza; powoduje lizę fibronektyny; uszkadza nabłonek oddechowy i ingeruje w ruchy jego rzęsek; przeprowadza hydrolizę wiązań peptydowych białka A i D surfaktantu, które uczestniczą w odpowiedzi wrodzonej.
* proteaza alkaliczna - degraduje włóknik
Oba enzymy wspólnie inaktywują TNF i IFN-γ
* fosfataza alkaliczna - unieczynnia przeciwciała i dopełniacz

4. białko Tuf - posiada zdolność inaktywacji składowych komplementu obniżając jego aktywność bakteriobójczą; wiąże się z czynnikiem H oraz plazminogenem.

5. toksyny:
* endotoksyna (LPS) - lipid A lipopolisacharydu pełni rolę w patogenezie wstrząsu septycznego
* enterotoksyna; cytotoksyna (leukocydyna), hemolizyny (fosfolipaza, lecytynaza) - działają cytotoksycznie na neutrofile, limfocyty. Cytotoksyna tworzy pory w błonie komórek docelowych; hemolizyny rozkładają lipidy i lecytynę.
* egzotoksyna A - główna toksyna wydzielana przez większość szczepów klinicznych P. aeruginosa. Działa identycznie jak toksyna błonicza - wykazując aktywność transferazy ADP-rybozylowej, unieczynnia czynnik elongacyjny (EF-2), a tym samym hamuje syntezę białek doprowadzając do martwicy komórek. Produkcja egzotoksyny jest uzależniona od obecności żelaza w środowisku wzrostu bakterii. Do innych, nie mniej ważnych, właściwości toksyny można zaliczyć: zdolność do hamowania ekspresji cząsteczek adhezyny na monocytach i proliferacji limfocytów T, wpływ na syntezę cytokin prozapalnych (zmniejszona produkcja), ograniczanie aktywności cytotoksycznej komórek NK, a także możliwość wywoływania apoptozy mastocytów.
* egzotoksyna S (egzoenzym S) - często izolowana od chorych na zapalenie płuc i mukowiscydozę, produkowana przez bakterie rozwijające się w ranach oparzeniowych. Pojawia się we krwi jeszcze przed wystąpieniem bakteriemii, Może działać wewnątrzkomórkowo wywołując efekt cytotoksyczny i upośledzając funkcję fagocytów, bądź też zewnątrzkomórkowo reagując z receptorami na powierzchni komórek docelowych (działa jako adhezyna dla glikolipidów obecnych na komórkach układu oddechowego).


CHOROBOTWÓRCZOŚĆ - rodzaje zakażeń

P. aeruginosa jest zewnątrzkomórkowym, oportunistycznym patogenem wywołującym zakażenia o ciężkim i ostrym przebiegu (z towarzyszącym naciekiem ropnym tkanki łącznej oraz wysiękiem śluzowo-ropnym), szczególnie u osób z obniżoną odpornością, po urazach, z rozległymi oparzeniami, nowotworem, czy ciężką chorobą podstawową.
Małe wymagania odżywcze, różnorodne mechanizmy oporności na antybiotyki oraz łatwość z jaką drobnoustrój ten rozprzestrzenia się w środowisku wodnym sprawiają, iż należy on do najgroźniejszych i najczęstszych czynników etiologicznych wielu postaci zakażeń szpitalnych, w tym ciężkich, zagrażających życiu infekcji krwi (sepsa, wstrząs septyczny).
Zakażenia pałeczkami ropy błękitnej stanowią poważne zagrożenie również w przypadku pacjentów z mukowiscydozą i przewlekle mechanicznie wentylowanych -> infekcje dróg oddechowych i zapalenie płuc skutkujące wysoką śmiertelnością. Zdolność wytwarzania licznych czynników wirulencji, zapewniających bakteriom skuteczne zainfekowanie ludzkiego organizmu, sprawia, że P. aeruginosa może stać się przyczyną różnorodnych chorób, począwszy od infekcji skóry i tkanek miękkich (ciężkie powikłania oparzeń i powikłania pooperacyjne, zakażenia ran) poprzez zapalenie ucha środkowego i zewnętrznego, zapalenie zatok, zakażenia oczu (np. zapalenie rogówki), dróg moczowych (osoby cewnikowane) czy układu pokarmowego, kończąc na poważnych infekcjach takich jak: zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i ropnie mózgu, zapalenie kości/szpiku kostnego/stawów, oraz zapalenie wsierdzia i osierdzia.


DIAGNOSTYKA

Rozpoznanie zakażenia spowodowanego przez P. aeruginosa stawia się na podstawie stwierdzenia obecności patogenu w trakcie hodowli.
Ze względu na małe wymagania odżywcze pałeczka ropy błękitnej dobrze rośnie na większości podłoży laboratoryjnych. W celu izolacji drobnoustroju z materiału klinicznego, który stanowią wydzielina z chorobowo zmienionej błony śluzowej gardła/nosa, z owrzodzeń spojówki/rogówki, przewodów usznych, z ran, płyn wysiękowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, materiał z ropni, krew, mocz, kał, plwocina, punktaty stawowe, zwykle stosuje się agar zwykły, agar z dodatkiem krwi, podłoże McConkey'a.
Identyfikacji bakterii dokonuje się na podstawie barwienia metodą Grama, niezdolności do fermentacji laktozy, dodatniej próby na wytwarzanie oksydazy cytochromowej, zdolności do wzrostu w 42 st.C. Ponadto P. aeruginosa wytwarza katalazę, upłynnia żelatynę, nie produkuje indolu, posiada zdolność asymilacji glukozy, redukuje azotany, a w warunkach beztlenowych wytwarza dihydrolazę argininy. Jako ścisły tlenowiec rozkłada glukozę tylko w warunkach tlenowych, co pozwala odróżnić ją od pałeczek Gram - ujemnych z rodziny Enterobacteriaceae, zdolnych także do fermentacji cukru. Na podłożu z krwią wykazuje właściwości hemolityczne.
We wczesnej identyfikacji kolonii P. aeruginosa pomocne może być także stwierdzenie fluorescencji w świetle ultrafioletowym (lampa Wooda).


LECZENIE

Leczenie zakażeń powodowanych przez P. aeruginosa jest trudne ze względu na naturalną oporność bakterii na większość stosowanych antybiotyków. Oporność ta może wynikać m.in ze względnej nieprzepuszczalności błony i ściany komórkowej, zdolności tworzenia biofilmu, a także posiadania bardzo dużej jak na bakterię ilości genów (genom zawiera 5570 genów, 6,3 - 6,6 mln par zasad).
Lekooporne szczepy powstają na drodze mutacji i przenoszenia materiału genetycznego. Geny warunkujące antybiotykooporność, występujące na plazmidach, mogą być przekazywane pomiędzy drobnoustrojami na drodze horyzontalnego transferu genów, głównie poprzez transdukcję i koniugację. Ponadto część szczepów posiada zdolność rozkładu niektórych antybiotyków β-laktamowych, dzięki wytwarzanym tzw. enzymom PSE (Pseudomonas specific enzyme).
Do antybiotyków aktywnych wobec P. aeruginosa należą aminoglikozydy (gentamycyna, amikacyna, tobramycyna), część fluorochinolonów i cefalosporyn III i IV generacji, piperacylina i karbenicylina, karboksypenicyliny, karbapenemy (meropenem, imipenem), polomyksyny (polimyksyna B, kolistyna), a także aztreonam z grupy monobaktamów.

Co ciekawe, istnieje możliwość wykorzystania galu jako skutecznego leku stosowanego w przypadku zakażeń na tle P. aeruginosa. Działanie galu polega na wypieraniu żelaza z jego związków i zakłócaniu jego metabolizmu. Gal, pobierany ze względu na swoje podobieństwo do żelaza, prowadząc do zahamowania wzrostu drobnoustroju oraz zapobiegając tworzeniu się biofilmu odpowiedzialnego za przewlekły charakter infekcji, skutecznie unieszkodliwia bakterie.


Na koniec warto zaznaczyć, że pałeczki P. aeruginosa poza niekwestionowanymi właściwościami chorobotwórczymi, mają także swoją pozytywną stronę. Jako flora autochtoniczna gleby zdolne są do rozkładu środków grzybo-, chwasto- i owadobójczych, oraz mineralizacji związków siarki. Umiejętność szybkiego i obfitego wzrostu w obecności ropy naftowej (niektóre szczepy degradują składniki ropy naftowej np. n-alkany) oraz wysoka tolerancja na rosnące stężenie substratu dają możliwość wykorzystania pałeczek ropy błękitnej w ochronie środowiska np. w celu oczyszczania gleby i wód ze związków ropopochodnych.



Źródła:
"Pseudomonas aeruginosa - bakteria o dwóch twarzach" A.Pobucewicz
"Pseudomonas aeruginosa" K.Todar
www.biotechnolog.pl
pl.wikipedia.org
wykłady/ćwiczenia z mikrobiologii lekarskiej

 

Więcej na forum .

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

komentarze

Bardzo wyczerpujący opis, jeden z lepszych jakie dane było mi czytać na ten temat.

Pozdrawiam

Napisał Renata, Strona domowa http://zomerska.pl dzień 10/28/2014 o 16:25

mój mąż ma tą bakterie w płucach, czy jest jakaś szczepionka aby pozbyć się jej proszę o informacje

Napisał wieslawa, dzień 11/28/2012 o 10:25

Jest to paskudna bakteria zostałem nia zakarzony w szpitalu po wielo miejscowym zespalaniu stawu skokowego. walczyłem z tym rok, a teraz walcze ze szpitalem o odszkodowanie za leczenie oczywiście prywatnie oraz o zapłacenie za dalsze leczenie poniewaz ta bakteria jest nie do zwalczenia, mozna ja jedynie uspac, ale w kazdej chwili moze sie znowu obudzic. wszystkim radze leczenie prywatne bo w szpitalu beda to tylko maskowac tak jak w moim przypadku.

Napisał Marcin, dzień 11/06/2012 o 16:03

ta bakteria to zabujcza bron jest nie do wylecz.

Napisał klara, dzień 09/17/2012 o 16:14

Poprawione...

Napisał Charlotte, dzień 03/25/2012 o 14:15

Witam.U mojego 4-ro miesięcznego wnuka stwierdzono pałeczki ropy błękitnej w moczu.Co dalej ma robić córka, aby wyleczyć synka?Każdy 'umywa ręce'.Czy istnieje prawdopodobieństwo 'zdobycia' tych pałeczek podczas porodu(cesarskie cięcie)?

Napisał Małgorzata, dzień 02/28/2011 o 14:23

Szkoda, że opisując bakterie skupiacie się wyłącznie na ludziach. Inne zwierzęta też chorują :)

Napisał Aneta, dzień 02/04/2011 o 21:50

barwa piorubiny i piomelaniny jest często maskowana PRZEZ PIOCJANINĘ.

Napisał naomi, dzień 12/04/2010 o 15:00

 1 
Strona 1 z 1 ( 8 komentarze )
©2006 MosCom

Dodaj swój komentarz do tego artykułu...Pseudomonas aeruginosa (pałeczka r... ...

Wpisz komentarz poniżej.

Imię (wymagane)

E-Mail (wymagany)
Twój e-mail nie będzie wyświetlany na stronie - to informacja od administratora
Strona domowa

Komentarz (wspiera) [BBcode]

 

Reklama

Serwis mikrobiologiczny

Polecamy

Blog o Mikrobach 
 
Polski Serwis Naukowy
 
Wyszukiwarka oraz ranking wiadomości RedTram

Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEOkatalog stronKatalog Stron www Page copy protected against web site content infringement by Copyscape

Stron� monitoruje stat24
Top!