Klebsiella pneumoniae i infekcje szpitalne

Klebsiella pneumoniae (pałeczka zapalenia płuc) jest Gram-ujemną, nieruchliwą, względnie beztlenową pałeczką należącą do Enterobacteriaceae. Wytwarza otoczkę i fermentuje laktozę. Występuje jako składnik mikroflory ust, skóry i jelit, naturalnie w glebie, gdzie ok. 30% szczepów jest zdolnych do wiązania azotu w warunkach beztlenowych. Blisko spokrewniona z Klebsiella oxytoca. Nazwę swoją Klebsiella zawdzięcza niemieckiemu bakteriologowi Edwinowi Klebsowi (1834-1913). Jest częstym czynnikiem etiologicznym zakażeń szpitalnych.

Bakterie z rodzaju Klebsiella zazwyczaj wytwarzają dwa rodzaje antygenów powierzchniowych – antygen K (lipopolisacharyd – istnieje 77 odmian) i antygen O (polisacharyd otoczki – 9 odmian). Gruba, wielocukrowa otoczka utrudnia efektywną fagocytozę komórki bakteryjnej i bakteriobójcze działanie surowicy.

Chorobotwórczość
Zazwyczaj K.pneumoniae staje się czynnikiem chorobotwórczym u osób z osłabionym systemem immunologicznym, z innymi infekcjami lub chorobami, tj. alkoholizm, cukrzyca lub chroniczne choroby płuc.

Klasyczne objawy chorobowe to wysoka gorączka, dreszcze, objawy grypopodobne i kaszel z produkcją dużych ilości śluzu. Wykrztuszana flegma jest często gęsta i zabarwiona krwią. K.pneumoniae w niektórych przypadkach, w zakażeniach płuc, wywołuje nagłe, ostre objawy chorobowe i jest przyczyną powstawania miejsc martwiczych w płucach (kieszonki ropne). Ropa może także otaczać płuca (ropień płuc). Ropnie w płucach mogą wymagać interwencji chirurgicznej.

Klebsiella pneumoniae może powodować posocznicę, wstrząs endotoksyczny, zapalenie płuc, ropnie płuc, zakażenia układu moczowego, pokarmowego i dróg żółciowych, stany zapalne zatok, ucha środkowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, stany zapalne tkanek miękkich oraz zapalenie szpiku.

Klebsiella może wywoływać mniej poważne infekcje dróg oddechowych, tj. zapalenie oskrzeli, które jest zazwyczaj infekcją nabytą w szpitalu. Inne poszpitalne i szpitalne infekcje dotyczą zapalenia ran pooperacyjnych, infekcje układu moczowego i bakteriemie.

K.pneumoniae jest dla noworodków, szczególnie wcześniaków, śmiertelnie groźna. Śmiertelność wśród wcześniaków z najniższą masą urodzeniową wynosi nawet 30%. Kolonizacji pałeczkami Klebsiella ulegają również zdrowe, dorosłe osoby nie kontaktujące się ze środowiskiem szpitala (1-6% osób). W przypadku szpitalnych pacjentów bez dolegliwości ze strony układu oddechowego, nie otrzymujących antybiotyków wykrywa się pałeczki Klebsiella u 2-19% osób, zależnie od sanitarnych warunków panujących w szpitalu. Szpitalni pacjenci otrzymujący antybiotyki są trzykrotnie częściej nosicielami pałeczek Klebsiella niż osoby spoza środowiska szpitalnego.

Leczenie
Klebsiella posiada kodowaną chromosomowo beta – laktamazę (klasy A), dającą jej oporność na ampicylinę, przy czym wiele szczepów posiada beta-laktamazy o szerokim spektrum działania, co daje im oporność na karbenicylinę, ampicylinę i chinolony. Bakterie pozostają wrażliwe na aminoglikozydy i cefalosporyny.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *